TÜBİTAK 2209-A, ön lisans ve lisans öğrencilerinin bir akademik danışman rehberliğinde hazırladığı araştırma projelerini destekleyen bir programdır. Başvuru, çevrim içi sistemde doldurulan bir araştırma önerisiyle yapılır. Bu öneri; konunun önemi, amaç, yöntem, çalışma takvimi, risk yönetimi ve yaygın etki bölümlerinden oluşur.
Bu rehberde başvuru koşullarını, 2026 çağrısının takvimini ve araştırma önerisinin her bölümünü nasıl yazabileceğinizi sırayla anlatıyoruz. Program bilgilerini TÜBİTAK’ın resmi program sayfası ve başvuru içeriği bilgi notuyla karşılaştırarak aktardık. Yine de başvurudan önce güncel çağrı metnini mutlaka kendiniz de okuyun.
TÜBİTAK 2209-A nedir, kimler başvurabilir?
Program, özellikle öğrencilere araştırma ve proje yönetimi deneyimi kazandırmayı amaçlar. TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülür. Sanayiye yönelik projeler için ayrıca 2209-B programı vardır; bu yazıda yalnızca 2209-A’yı ele alıyoruz.
Resmi program sayfasında yer alan başlıca başvuru koşulları şunlardır:
- Türkiye’de lisans veya ön lisans derecesi veren bir programa kayıtlı olmak. Açık öğretim ve hazırlık sınıfı öğrencileri yürütücü ya da ortak olamaz.
- Araştırmacı Bilgi Sistemi’ne (ARBİS) kayıt olmak ve bilgileri eksiksiz, güncel tutmak.
- Projeyi güncel YÖK kaydı bulunan bir akademik danışman rehberliğinde yürütmek.
- Aynı dönemde birden fazla başvuruda veya desteği süren başka bir 2209-A ya da 2209-B projesinde yer almamak.
- Aynı proje için daha önce TÜBİTAK’tan destek almamış olmak.
Öte yandan öğrenciler bireysel olarak ya da ekip hâlinde başvurabilir. Bir projede yürütücü dışında en fazla dört proje ortağı yer alabilir. Ayrıca bir akademik danışman aynı dönemde en fazla beş 2209-A projesinde görev alabilir. Bu nedenle danışmanınızla erken konuşmak, kontenjan sorununu da baştan önler.
Başvuru belgelerinde herhangi bir kurum, firma, ticari ürün veya marka öne çıkarılmamalıdır. Ayrımcı ya da rencide edici ifadeler de kesinlikle kullanılmamalıdır. Bu kural proje başlığını da kapsar; dolayısıyla başlığı yazarken marka adı yerine genel teknik terimleri tercih edin.
2026 çağrısı takvimi ve destek kapsamı
TÜBİTAK’ın duyurusuna göre 2026 yılı çağrısının takvimi aşağıdaki gibidir. Başvurular TÜBİTAK Yönetim Bilgi Sistemi (TYBS) üzerinden çevrim içi alınır; e-posta, posta veya faksla gönderilen belgeler değerlendirmeye alınmaz.
| Aşama | Açılış | Kapanış |
|---|---|---|
| Başvuru ve akademik danışman onayı | 7 Ekim 2026 | 11 Kasım 2026, saat 17.30 |
| Kuruluş yetkilisi e-imza | 16 Kasım 2026 | 23 Kasım 2026 |
Özellikle son başvuru günü mesai bitiminde sistem kapanır. Ayrıca danışman onayı da aynı süre içinde tamamlanmalıdır. Bu yüzden öneriyi son güne bırakmak yerine, danışmanınıza okuma ve onay için birkaç gün pay bırakmanızı öneririz.
Destek kapsamında projenin gerektirdiği makine ve teçhizat, sarf malzeme, seyahat ve hizmet alımı giderleri karşılanır. Buna karşılık kongre ve konferans katılımı, yayın, patent, konaklama ve yeme içme giderleri bütçeye dahil edilemez. Öğrenci ve danışmana harcırah ya da yevmiye ödenmez.
Bunun yanı sıra projeler en çok 12 ay süreyle desteklenir. Program sayfasında destek tutarının üst sınırı 12.000 TL olarak belirtilmiştir. Ayrıca başvuruda girilen IBAN’ın proje yürütücüsü öğrenciye ait olması gerekir. Güncel tutar ve koşullar için resmi program sayfasını kontrol edin.
TÜBİTAK 2209-A araştırma önerisi hangi bölümlerden oluşur?
TÜBİTAK 2209-A başvurusunda araştırma önerisi ayrı bir dosya olarak yüklenmez. Bunun yerine sistemdeki adımlara girdiğiniz metinlerden form otomatik olarak oluşturulur. TÜBİTAK’ın yayımladığı başvuru içeriği bilgi notu, her bölümde ne beklendiğini tanımlar:
| Bölüm | Beklenen içerik | Sınır |
|---|---|---|
| Özet | Bilimsel nitelik, yöntem, proje yönetimi ve yaygın etki hakkında kısa bilgi | En az 25, en fazla 450 kelime |
| 1.1 Konunun önemi | Konunun kapsamı, literatürdeki eksiklik, araştırma sorusu ve varsa hipotezler | En az 350 karakter |
| 1.2 Amaç ve hedefler | Açık, ölçülebilir, gerçekçi ve ulaşılabilir hedefler | En az 350 karakter |
| 2. Yöntem | Araştırma tasarımı, değişkenler, istatistiksel yöntemler, varsa ön çalışma | En az 350 karakter |
| 3.1 Çalışma takvimi | İş adımları, süreleri ve başarı ölçütleri | Toplam süre en çok 12 ay |
| 3.2 Risk yönetimi | Olası riskler ve B planları | Tablo hâlinde |
| 3.3 Araştırma olanakları | Kullanılacak laboratuvar, araç ve ekipman | — |
| 4. Yaygın etki | Beklenen çıktılar, ölçülebilir ve gerçekçi hedefler | — |
| Kaynakça | Metinde atıf yapılan tüm kaynaklar, varsa DOI numarasıyla | — |
Bilgi notu, özetin en son yazılmasını önerir. Gerçekten de diğer bölümler netleşmeden yazılan özet, sonradan yöntemle çelişebilir. Bu nedenle önce gövdeyi tamamlayıp özeti en sonda dört başlığı kapsayacak şekilde yazmak daha sağlıklıdır.
Değerlendirmede ağırlıklar da resmi sayfada açıklanmıştır: bilimsel nitelik %35, yöntem %25, proje yönetimi %20 ve yaygın etki %20. Dolayısıyla puanın büyük kısmı konunun önemini ve yöntemi ne kadar iyi gerekçelendirdiğinize bağlıdır.
2209-A önerinizi birlikte güçlendirelim
Konu fikrinizi ve varsa taslağınızı WhatsApp üzerinden paylaşın; bölümleri programın beklediği yapıya göre birlikte düzenleyelim. Kapsamı birlikte netleştirir, çalışma planını ve ücreti bütçenize göre belirleriz.
Konu seçimi ve araştırma sorusu nasıl netleşir?
İyi bir TÜBİTAK 2209-A önerisi, küçük ama net bir soruyla başlar. Öğrencilerin en sık yaptığı hata, bir yılda ve sınırlı bütçeyle cevaplanamayacak kadar geniş konular seçmektir. Örneğin “yapay zekâ ile sağlık sorunlarını çözmek” bir konu değil, bir alandır. Buna karşılık belirli bir veri seti üzerinde belirli bir sınıflandırma yönteminin başarımını ölçmek, yönetilebilir bir araştırma sorusudur.
Bu nedenle konuyu daraltırken şu soruları kendinize sorun:
- Literatürde tam olarak hangi eksikliği gideriyorum ya da hangi soruna çözüm öneriyorum?
- Bu soruyu 12 ay içinde, elimdeki olanaklarla cevaplayabilir miyim?
- Gereken veri, malzeme veya katılımcıya gerçekten ulaşabilir miyim?
- Çalışma etik kurul onayı gerektiriyor mu?
Son soru bilhassa anket, deney veya insan ve hayvan verisi içeren projelerde önemlidir. Resmi sayfaya göre çalışmanın etik kurul onayına tabi olduğu belirlenirse, onay veya muafiyet belgesi bildirilen süre içinde sisteme yüklenmeden proje yürürlüğe alınamaz. Bu yüzden etik süreci yöntem planlanırken düşünün.
Konunuz 12. Kalkınma Planı ve 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’ndeki öncelikli alanlarla ilişkiliyse, bu ilişkiyi ve sağlayacağı yararı açıklamanız beklenir. Ancak ilişki yoksa zorlama bir bağlantı kurmak, öneriyi güçlendirmez. Öneri yazımına genel bir bakış için TÜBİTAK proje yazımında başarılı bir öneri hazırlama yazımızı da okuyabilirsiniz.
Yöntem ve çalışma takvimi nasıl yazılır?
Öncelikle yöntem bölümünde ne yapacağınızı değil, bunu neden bu şekilde yapacağınızı göstermeniz gerekir. Bilgi notu; araştırma tasarımı, bağımlı ve bağımsız değişkenler ve istatistiksel yöntemlerin yazılmasını, seçilen yöntemin literatüre atıfla gerekçelendirilmesini ister. Ayrıca yöntemlerin çalışma takvimiyle ilişkilendirilmesi beklenir.
Çalışma takviminde dikkat edilecek kurallar oldukça nettir:
- İş paketlerinin toplam süresi proje süresini aşamaz.
- En az bir iş adımı eklenmelidir.
- Literatür taraması, sonuç raporu hazırlama, sonuçların paylaşımı ve malzeme alımı ayrı iş adımı olarak gösterilmez.
- Başarı ölçütleri ölçülebilir olmalı ve bu sütundaki değerlerin toplamı 100 etmelidir.
Örneğin aşağıdaki tablo yalnızca biçimi göstermek için hazırladığımız örnek bir takvimdir; kendi projenizin adımlarına göre uyarlamanız gerekir:
| İş adımı | Süre | Başarı ölçütü | Katkı |
|---|---|---|---|
| Veri toplama aracının hazırlanması ve pilot uygulama | 1.–3. ay | Pilot uygulamanın tamamlanması | 20 |
| Ana veri toplama | 4.–7. ay | Planlanan örneklem sayısına ulaşılması | 35 |
| Analiz ve modelleme | 8.–10. ay | Tüm hipotezlerin test edilmesi | 30 |
| Sonuçların yorumlanması ve doğrulama | 11.–12. ay | Bulguların literatürle karşılaştırılması | 15 |
Görüldüğü gibi literatür taraması ve rapor yazımı ayrı satır olarak yer almıyor. Bunlar diğer adımların doğal parçası kabul edilir. Böylece takvim, gerçekten araştırmanın ilerleyişini gösteren adımlardan oluşur.
Risk yönetimi, araştırma olanakları ve yaygın etki
Ayrıca risk yönetimi tablosunda projenin başarısını olumsuz etkileyebilecek riskleri ve bunlara karşı B planlarını yazarsınız. Bilgi notuna göre B planı, projenin temel hedeflerinden sapmaya yol açmamalıdır. B planına geçildiğinde yöntem değişiyorsa bu değişiklik de ayrıntılı açıklanmalıdır.
Örneğin anket katılımının düşük kalması bir risktir. Buna karşı ek bir örneklem kanalı tanımlamak makul bir B planıdır. Buna karşılık “katılım düşük olursa konuyu değiştiririz” demek, hedeften sapma anlamına gelir ve öneriyi zayıflatır.
Benzer şekilde araştırma olanakları bölümünde, projenin yürütüleceği kurumda zaten bulunan laboratuvar, araç ve ekipmanı yazarsınız. Böylece bütçede talep ettiğiniz kalemlerin gerçekten eksik olanlar olduğu da anlaşılır.
Son olarak yaygın etki bölümünde ise beklenen çıktıları amaçlarına göre kategorilere ayırırsınız. Bu çıktılar ölçülebilir ve gerçekçi olmalıdır. Lisans düzeyinde bir proje için ulaşılması zor çıktılar vaat etmek yerine, bildiri sunumu veya açık erişimli bir veri seti gibi ulaşılabilir hedefler yazmak daha inandırıcıdır. Ayrıca program, araştırma sonucunda üretilen makale ve bildiri gibi çıktıların TÜBİTAK’a bildirilmesini zorunlu tutar.
TÜBİTAK 2209-A başvurusunda sık yapılan hatalar
Resmi sayfaya göre başvurular önce ön incelemeden geçer. Bu aşamada elenen öneriler bilimsel değerlendirmeye hiç girmez. Ön incelemede elenme nedenleri arasında şunlar sayılır:
- Başvuru koşullarından birini sağlamamak.
- Öneriyi TÜBİTAK’ın belirlediği formata göre hazırlamamak.
- Şablondaki minimum karakter sınırlarına uymamak.
- Öneriyi Türkçe dışında bir dilde hazırlamak.
- Sisteme girilen bilgileri son başvuru tarihine kadar onaylamamak.
Bunun yanında biçimsel hatalar da sorun çıkarabilir. Bilgi notu, başka bir ortamdan kopyalanan metinlerin önizlemede boş ya da bozuk görünebileceğini belirtir. Bu yüzden görselleri “Resim Yükle”, tabloları “Tablo” butonuyla eklemek ve onaydan önce “Proje Önerisini Önizle” ile tüm metni kontrol etmek gerekir. Görseller .jpg, .jpeg veya .png formatında olmalıdır.
Ayrıca kaynakça da sık atlanan bir noktadır. Listedeki tüm kaynaklara metin içinde atıf yapılmalı, DOI numarası olan kaynaklarda DOI eklenmelidir. Ayrıca destek kararından sonra benzerlik kontrolü yapıldığı da resmi sayfada belirtilir. Dolayısıyla başka çalışmalardan alınan ifadeleri kendi cümlelerinizle yazmak ve kaynak göstermek şarttır.
Öte yandan proje desteklendikten sonra da sorumluluk sürer. Harcamalar yürütücü ya da ortaklar adına kesilmiş faturalarla belgelenir ve sonuç raporu proje süresi içinde sisteme yüklenir. Rapor yazım düzeni için bitirme projesi raporu hazırlama rehberimiz de fikir verebilir.
TÜBİTAK 2209-A sürecinde nasıl destek veriyoruz?
Her şeyden önce projenin yürütücüsü sizsiniz ve öneri sizin araştırma fikrinizi yansıtmalıdır. Bizim rolümüz, bu fikri programın beklediği yapıya oturtmanıza yardım etmektir. Konuyu daraltma, literatür taraması, yöntem kurgusu, çalışma takvimi ve risk tablosu, bütçe kalemlerinin gerekçelendirilmesi ve dil ile biçim kontrolü gibi adımlarda birlikte çalışırız.
Süreci baştan sona biz takip eder ve her bölümü kontrol ederiz. ARBİS kaydı, TYBS girişi, danışman onayı ve e-imza gibi kişisel bilgi veya yetki gerektiren adımlar ise size ve danışmanınıza kalır. Kapsamın tamamını TÜBİTAK proje danışmanlığı sayfamızda, diğer öğrenci çalışmalarını ise akademik proje yaptırma sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Örneğin ilk görüşmede konu fikrinizi, bölümünüzü, danışmanınızın beklentilerini ve elinizdeki taslakları paylaşmanız yeterlidir. Ardından hangi bölümlerde destek istediğinizi ve takvimi birlikte netleştiririz. Ücreti de kapsama ve bütçenize göre belirleriz.
TÜBİTAK 2209-A hakkında sık sorulan sorular
Araştırma önerisini dosya olarak mı yüklüyorum?
Hayır. Resmi sayfaya göre araştırma önerisi formu, sistemdeki adımlara girdiğiniz bilgilerden otomatik oluşturulur; ayrı bir öneri dosyası yükleme adımı yoktur.
Tek başıma başvurabilir miyim?
Evet. Bireysel ya da ekip hâlinde başvurabilirsiniz. Ekip başvurusunda yürütücü dışında en fazla dört ortak yer alabilir.
Proje bütçesinden konferans masrafı karşılanır mı?
Hayır. Kongre ve konferans katılımı, yayın, patent, konaklama ve yeme içme giderleri 2209 bütçesine dahil edilemez.
Danışman onayı ne zamana kadar verilmeli?
2026 çağrısında başvuru ve akademik danışman onayı aşaması 11 Kasım 2026 saat 17.30’da kapanır. Danışmanınızın okuyabilmesi için öneriyi birkaç gün önceden tamamlamanızı öneririz.
